عبد الحسين بينش
203
آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )
3 - 5 . قصر سلطنتى دهلى اين قصر كه به وسيلهء شاه جهان بنا گرديد ، از زيباترين قصرهاى اسلامى در ايران و هندوستان به شمار مىرود . زيبايى اين قصر موجب گرديده بود كه همهء كشورگشايانى كه به دهلى هجوم بردهاند از تخريب و انهدام آن چشم بپوشند . اما انگليسيها با همه ادعاهاى متمدن بودنشان ، هنگام استعمار هند ، بخشهايى از اين بناى زيبا را ويران ساختند و از مصالح ساختمانى آن براى سپاهيان خود منزل بنا كردند . تنها ايوانهايى را كه به دردشان مىخورد باقى گذاشتند . چون اين ايوانها با خاتمكاريهاى زيبا تزيين يافته بود و پس از اين كه آنجا را طويلهء اسبان خود كرده بودند صاف و تميز كردن آن تا حدى مشكل بود ، روى اين ديوارهاى نفيس و عالى را با گچ سفيد كردند . از اين حركت صداى اعتراض مردم بلند شد و استعمارگران به ناگزير خرابيها را ترميم كردند . 6 . آثار تمدن اسلامى در پاكستان پس از جدا شدن پاكستان از هند ، مردم آن كشور علاوه بر سهمى كه از تمدن هند اسلامى به ارث بردند ، خود نيز بناهايى احداث كردند كه از آن جمله مىتوان به مسجد پادشاهى ، مسجد طلا ، آرامگاه امپراتور جهانگير ، قبر نور جهان ، قبر انار كالى ، بارگاههاى چنّان پير و مسجد بهونگ ، آرامگاه قائد اعظم و گور علامه اقبال مىتوان اشاره كرد . برخى از اين بناها به سلاطين مغول ، برخى رهبران فرقههاى صوفى و برخى ديگر به رهبران استقلال پاكستان تعلق دارد . براى نمونه در اينجا به ويژگيهاى يكى از اين بناها اشاره مىگردد . 1 - 6 . مسجد پادشاهى مسجد سلطنتى يا پادشاهى در كنار ميدان دروازهء عالمگيرى دژ لاهور واقع است . بانى اين مسجد اورنگ زيب ، آخرين پادشاه مغولان كبير در هند بود . اين بنا يك پارچه از سنگ قرمز ساخته شده است . تكميل ساختمان مسجد مدت 5 / 2 سال به طول انجاميد و در سال 1674 م به پايان رسيد . اين مسجد مدخل زيبايى دارد به ارتفاع 33 / 21 متر . ابعاد صحن آن 5 / 161 * 6 / 161 متر است كه گفته مىشود از صحن همهء مساجد بزرگتر است . در زير گنبدهاى مرمرين آن هفت شبستان وجود دارد . چهار منارهء بزرگ در چهار گوشهء مسجد واقع است كه هر يك 20 متر محيط